عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

968

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

قرار داده از بيست تومان نفرى تا هشت قران و از تبعهء ايران هم مىخواهد همين طور ماليات بگيرد . تبعهء ايران به طهران و سفارت ايران در عثمانى تلگراف تظلم زده‌اند . بوشهر دريابيگى امير تومان حكمران بندرات براى كاروانسراى عرض راه دروازه كه تازه دائر كرده تشكيل شركتى موسوم به « ابداعيه » نموده به سرمايهء ده هزار تومان به چهار صد سهم از قرار سهمى [ 25 تومان ] . طهران در شب بيست و سوم ربيع الثانى ، سوار و سرباز تا صبح در طهران گردش مىكردند و در ساعت چهار شب هركس بيرون مىآمد مىگرفتند و در روز بيست و سوم شاه از صبح به منزل اتابيك رفت و جمعى از اركان حضور داشتند . دو هزار تومان تقديمى داد . طهران در روز بيست و سوم ، مجد الاسلام كرمانى نگارندهء روزنامهء ادب و ميرزا على خان مدير مطبعهء فاروس را كه از مفسدين بودند و با علماء همدست ، گرفته با زنجير از شهر اخراج كردند . طهران در عشر سوم ربيع الثانى ، حاجى شيخ الرئيس واعظ كه از شاهزادگان و صاحب نطق است و با علما همدست مىباشد و بر ضد دولت در منبر معايب مىگفت . خواستند او را بگيرند و اخراج نمايند پناه به سفارت عثمانى برد و متحصن شد . ولاد قفقاز در روز عيد فطر گذشته ، علماى اهل تسنن و ساير تبعهء قونسولخانهء دولت ايران در ولاد قفقاز ، محض اتحاد فرقهء شيعه و سنى آمدند ، در حالتى كه به [ علماى ] ايران جمع بودند و نصرة الوزاره ويس قونسول حضور داشت . رئيس روحانى اهل تسنن خطابهء ذيل را عنوان كرد :